Informacje o nacisku osi 12 ton. Prace nad ustawami i rozporządzeniami

OSPTN w ramach działań statutowych na rzecz przedsiębiorców świadczących usługi pojazdami specjalnymi – żurawie samochodowe oraz pompy do betonu, lobbuje w celu nowelizacji przepisów prawa, które od wielu lat były zaniedbywane lub niedoprecyzowane. Najważniejsze cele to:

  • dopuszczenie pojazdów specjalnych – żuraw samochodowy lub pompa do betonu, które nie przewożą ładunku, do ruchu po drogach publicznych z naciskiem osi do 12 ton,
  • utworzenie nowej, dedykowanej dla pojazdów specjalnych, kategorii zezwoleń na przejazd pojazdami specjalnymi po drogach publicznych,
  • uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z uzyskaniem odstępstwa od warunków technicznych pojazdów.

Co zostało zrobione dotychczas

Na początku 2015 roku OSPTN utworzyło nową sekcję, której celem jest reprezentowanie branży pojazdów specjalnych przed organami władzy publicznej w celu znowelizowania zasad poruszania się dźwigami i pompami do betonu po drogach publicznych.

Już 30 września 2016 roku, ówczesne Minister Infrastruktury i Budownictwa, dzisiaj Ministerstwo Infrastruktury, w związku z koniecznością implementowania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE  opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Numer z wykazu: UC65, w którym zaproponowano bardzo krótki, ale jakże ważny i korzystny dla branży pojazdów samochodowych zapis. Mianowicie projekt przewidywał dodanie do art. 64e w ust. 1 po pkt 1, nowego punktu 1a w brzmieniu :

1a) pojazdu specjalnego – żuraw samochodowy, w zakresie nacisku osi do 12 ton.

Oznaczać to miało, że podobnie jak w przypadku autobusów (w zakresie nacisków osi), tak samo żurawie samochodowe miałby być zwolnione z obowiązku stosowania się do przepisów art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 i 3 i art. 64a-64d, czyli ogólnie rzecz ujmując zezwoleń.

W ramach późniejszych prac konsultacyjnych OSPTN podkreślało, że pojazdem specjalnym są nie tylko żurawie samochodowe, ale także pompy do betonu, więc zdaniem OSPTN przepis ten powinien być poszerzony także o pompy do betonu.

W podobnym tonie wypowiedziało się Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, które także wnioskowało o poszerzenie tego zapisu o pompy do betonu.

Niestety z powodu trwającego sporu pomiędzy Komisją Europejską a Polską o wdrożenie tzw. dyrektywy naciskowej podjęto w Ministerstwie decyzję o wstrzymaniu działań nad tym zapisem do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu w Trybunale Sprawiedliwości w Luksemburgu.

20 czerwca 2018 roku odbyła się rozprawa w TS, sygnatura C-127/17, jednakże ogłoszenie wyroku w tej sprawie nastąpi już niebawem.

Dlaczego wyrok TS jest tak ważny

Nie wnikając w zawiłości tej sprawy, Komisja Europejska zarzuca Polsce niewielką ilość dróg dopuszczonych do ruchu pojazdów z naciskiem 11,5 tony. Wg obliczeń Komisji jedynie 3% polskich dróg, nie tylko w kontekście technicznym co administracyjnym, spełnia obowiązki unijnego ustawodawstwa. Jeśli Polska przegra spór z Komisją Europejską, co naszym zdaniem jest praktycznie przesądzone, wtedy Polsce zostanie „zmuszona” do gruntownych zmian w zakresie dopuszczalnych nacisków osi na drogach publicznych, a co za tym idzie zmiany systemu wydawania zezwoleń na przejazd wszelkimi pojazdami, w tym pojazdami nienormatywnymi.

W związku z powyższym OSPTN, które jako jedyne stowarzyszenie w Polsce, podejmuje wszelkie możliwe kroki prawne i legislacyjne mające na celu znowelizowanie przepisów prawa w taki sposób, aby cześć pojazdów nienormatywnych (np. żurawie i pompy do betonu) została dopuszczona do ruchu z naciskami osi do 12 ton, a pozostałe pojazdy nienormatywne mogły uzyskać zezwolenia w znacznie przystępniejszych warunkach czasowych.

Wizja przyszłości

Spodziewamy się, że już jesienią 2018 roku ruszą intensywne prace nad nowelizacją polskiego prawa w zakresie szeroko rozumianych pojazdów nienormatywnych, a w związku z tym apelujemy do przedstawicieli branży, producentów, użytkowników i beneficjentów tego typu sprzętu o jedność i wsparcie naszych działań. Zarówno ciężarówki, żurawie samochodowe, jak i pompy do betonu to tzw. pojazdy nienormatywne, więc naszym wspólnym celem powinno być dopilnowanie, aby zbliżające się zmiany w możliwie jak najlepszy sposób odpowiadały oczekiwaniom nie tylko przedsiębiorców, ale i urzędników, którzy bardzo często, aczkolwiek nieśmiało, narzekają na zbyt dużą biurokrację oraz nieżyciowe procedury.

Statystyki

W celu przedstawienia adekwatnych danych obrazujących wielkość rynku jaki reprezentuje OSPTN złożyliśmy stosowne wnioski o udostępnienie danych statystycznych do m.in.:

  • Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK)
  • Transportowego Dozoru Technicznego, z danych otrzymanych od TDT wynika, że aktualnie znajduje się w eksploatacji 2 286 pomp do betonu (zarejestrowanych w ewidencji TDT i dopuszczonych do eksploatacji na podstawie wydanej przez TDT decyzji)
  • Urząd Dozoru Technicznego
  • Ministerstwa Infrastruktury, z którego wynika, iż tylko w 2017 roku wydany 208 odstępstw od warunków technicznych pojazdów dla pojazdów specjalnych, czyli żurawie samochodowe oraz pompy do betonu.

Z uzyskanych danych wynika, iż gdyby wprowadzono w życie proponowaną treść art. 64e ust. 1a, wtedy użytkownicy żurawi samochodowych oraz pomp do betonu posiadających nie więcej niż 5 osi (co przekłada się na nie więcej niż 60 ton masy całkowitej) mogliby wykupić zezwolenia kategorii V lub VI, co przyniosłoby wpływy do kasy państwa w granicach 15 mln zł. To dokładnie tyle ile średnio w roku kalendarzowym wpływa do kas GDDKIA z tytułu wszystkich zezwoleń kategorii od III do VII.

Puenta – zmiana przepisów o pojazdach specjalnych spowoduje podwojenie wpływów z tytułu zezwoleń.